Blog prawników Kancelarii Stawski Syty Adwokacka Spółka Partnerska

Możliwość ubiegania się o zastosowanie ulg w spłacie opłaty legalizacyjnej na zasadach przewidzianych w Ordynacji podatkowej

2 listopada 2015 roku, adwokat Marek Syty

W dotychczasowym stanie prawnym możliwość umorzenia opłaty legalizacyjnej ustalonej w procesie legalizacji samowoli budowlanej, na podstawie art. 49 ustawy Prawo budowlane, była wyłączona.

Jak wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe wynikało z istoty opłaty legalizacyjnej ustalanej przez organy nadzoru budowlanego w drodze postanowienia. Wskazywano, iż opłata ta nie ma charakteru dobrowolnego, stanowiąc alternatywę dla sankcji rozbiórki samowoli budowlanej. Brak uiszczenia opłaty legalizacyjnej nie skutkuje powstaniem zaległości, która podlegałaby egzekucji administracyjnej, rodzi natomiast obowiązek właściwego organu do wydania decyzji o nakazie rozbiórki (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). Osoba zainteresowana legalizacją samowoli budowlanej ma obowiązek uiszczenia opłaty w ustalonej w postanowieniu wysokości i w ustawowo określonym terminie. W przeciwnym wypadku musi liczyć się z nakazem rozbiórki nielegalnie wybudowanego obiektu. Taki skutek nieuiszczenia opłaty w terminie wynika wprost z dyspozycji art. 49 ust. 3 prawa budowlanego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2015 roku, II FSK 3711/13, podobnie NSA w wyrokach z dnia 23 kwietnia 2013 r., o sygnaturach II FSK 113/12, II FSK 116/12, II FSK 183/12, II FSK 184/12, II FSK 490/12, II FSK 647/12, II FSK 794/12, II FSK 868/12, II FSK 2072/12, II FSK 2481/12; z 8 kwietnia 2015 r., II FSK 751/13, II FSK 856/13, II FSK 857/13).

Dotychczasowe przepisy ustawy – Prawo budowlane w omawianym zakresie uległy zmianie wraz z wejściem w życie przepisów wprowadzonych ustawą nowelizującą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443).

Zgodnie z brzmieniem art. 49 c ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w aktualnym stanie prawnym do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej z tym, że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Od dnia wejścia w życie wyżej wskazanych zmian, co nastąpiło 28 czerwca 2015 roku, ustawa Prawo budowlane przewiduje możliwość ubiegania się o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty, a także umorzenie opłaty legalizacyjnej. Złożenie wniosku o zastosowanie ulg w spłacie opłaty legalizacyjnej (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej), powoduje zawieszenie postępowania prowadzonego na podstawie art. 48, art. 49 i art. 49b ustawy Prawo budowlane do dnia rozstrzygnięcia wniosku, a zatem także postępowania zmierzającego do rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Co więcej, odpowiednie stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej do opłat legalizacyjnych nakładanych na podstawie ustawy Prawo budowlane oznacza, że również zobowiązania z tytułu opłat legalizacyjnych podlegają przedawnieniu, czyli przepisom Rozdziału 8 Działu III Ordynacji podatkowej.

Adwokat Marek Syty