Blog prawników Kancelarii Stawski Syty Adwokacka Spółka Partnerska

Czy wierzyciel prowadzący egzekucję z nieruchomości posiada interes prawny do zaskarżenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?

7 października 2014 roku, adwokat Marek Syty

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 9 ust. 5 stanowi, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego. Skoro jednak studium (jako akt planistyczny) wiąże radę gminy przy sporządzaniu i uchwalaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (m.in. wskazuje tereny wyłączone spod zabudowy lub obszary wymagające zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i leśne, również rozmieszczenie inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym), orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza możliwość zaskarżenia studium w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Powyższe uprawnienie uzależniane jest jednak od wykazania interesu prawnego zawsze ocenianego indywidualnie – w kierunku: na ile moc wiążąca studium narusza istotę własności i prawo do swobodnego korzystania z nieruchomości oraz pobierania z niej pożytków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.09.2012, sygn. akt II OSK 1377/12 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30.05.2012, sygn. akt II OSK 574/12).

W wyroku z dnia 28.02.2013 roku, sygn. akt II SA/Po 4/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozstrzygnął zagadnienie, czy wierzyciel prowadzący egzekucję z nieruchomości posiada interes prawny w zaskarżeniu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W konkretnej sprawie wierzyciel wykazywał swój interes prawny podnosząc, że zgodnie z przyjętą zmianą studium nieruchomość położona będzie na terenach użytków ekologicznych, a przez to obniżona zostanie jej wartość rynkowa.

W rozstrzygnięciu przyjęto, że tylko właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości może wykazywać, że ustalenia studium naruszają jego interes prawny. Wierzyciel natomiast nie jest w żaden sposób chroniony w postępowaniu planistycznym, a uprawnienia swojego nie może wywodzić zarówno z ekspektatywy przejęcia nieruchomości w trybie art. 984 kpc, jak i potencjalnej możliwości nabycia jej w ramach licytacji w przyszłości. Sąd pominął potrzebę szerszego ustosunkowania do argumentacji o wywiedzeniu interesu wierzyciela z faktu obniżenia wartości nieruchomości w wyniku określonego przez studium kierunku jej przeznaczenia. Podkreślił, że o ile skarżący posiada bezpośredni interes prawny do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, o tyle w żadnym zakresie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie uznaje go za podmiot do kwestionowania uchwały w przedmiocie zmiany studium.

adwokat Marek Syty